(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.158. అధ్యాయః 158
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరం ప్రతి బ్రహ్మస్వాపహారస్యానర్థహేతుతాయా ప్రమాణతయా నృపచండలసంవాదానువాదః॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

బ్రాహ్మణస్వాని యే మందా హరంతి భరతర్షభ।
నృశంసకారిణో యోనిం కాం తే గచ్ఛంతి మానవాః॥ 13-158-1(87479)
భీష్య ఉవాచ। 13-158-2x(7320)
పాతకానాం పరం హ్యేతద్బ్రహ్మస్వహరణం బలాత్।
సాన్వయాస్తే వినశ్యంతి చండాలాః ప్రేత్య చేహ చ॥ 13-158-2(87480)
అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనమం।
చండాలస్య చ సంవాదం క్షత్రబంధోశ్చ భారత॥ 13-158-3(87481)
రాజోవాచ। 13-158-4x(7321)
వృద్ధరూపోఽసి చండాల బాలవచ్చ విచేష్టసే।
శ్వఖరాణాం రజఃసేవీ కస్మాదుద్విజసే గవాం॥ 13-158-4(87482)
సాధుభిర్గర్హితం కర్మ చండాలస్య విధీయతే।
కస్మాద్గోరజసా ధ్వస్తమంగం తోయేన సించసి॥ 13-158-5(87483)
చండాల ఉవాచ। 13-158-6x(7322)
బ్రాహ్మణస్య గవాం రాజన్ప్రయాంతీనాం రజః పురా।
సోమముద్ధ్వంసయామాస తం సోమమపిబంద్విజాః॥ 13-158-6(87484)
భృత్యానామపి రాజ్ఞస్తు రజసా ధ్వంసితం మఖే।
తత్పానాచ్చ ద్విజాః సర్వే క్షిప్రం నరకమావిశన్॥ 13-158-7(87485)
దీక్షితశ్చ స రాజాఽపి క్షిప్రం నరకమావిశత్।
సహ తైర్యాజకైః సర్వైర్బ్రహ్మస్వముపజీవ్య తత్॥ 13-158-8(87486)
యేఽపి తత్రాపిబన్క్షీరం ఘృతం దధి చ మానవాః।
బ్రాహ్మణాః సహరాజన్యాః సర్వే నరకమావిశన్॥ 13-158-9(87487)
జఘ్నుస్తాః పయసా పుత్రాంస్తథా పౌత్రాన్విధూయ తాన్।
పశూనవేక్షమాణశ్చ సాధువృత్తేన దంపతీ॥ 13-158-10(87488)
అహం తత్రావసం రాజన్బ్రహ్మచారీ జితేంద్రియః।
తాసాం మే రజసా ధ్వస్తం భైక్షమాసీన్నరాధిప 13-158-11(87489)
చండాలోఽహం తతో రాజన్భుక్త్వా తదభవం నృప।
బ్రహ్మస్వహారీ న నృపః సోఽప్రతిష్ఠాం గతిం యయౌ॥ 13-158-12(87490)
తస్మాద్ధరేన్న విప్రస్వం కదాచిదపి కించన।
న పశ్యేన్నానుమోదేచ్చ న హర్తుం కించిదాహరేత్॥ 13-158-13(87491)
బ్రహ్మస్వం రజసా ధ్వస్తం భుక్త్వా మాం పశ్య యాదృశం।
తస్మాత్సోమోఽప్యవిక్రేయః పురుషేణ విపశ్చితా॥ 13-158-14(87492)
ఏతద్ధి ధనముత్కృష్టం ద్విజానామవిశేషతః।
విక్రయం త్విహ సోమస్య గర్హయంతి మనీషిణః॥ 13-158-15(87493)
యే చైనం క్రీణతే తాత యే చ విక్రీణతే జనాః।
తే తు వైవస్వతం ప్రాప్య రౌరవం యాంతి సర్వశః॥ 13-158-16(87494)
సోమం తు రజసా ధ్వస్తం విక్రీణన్విధిపూర్వకం।
శ్రోత్రియో వార్ధుషీ భూత్వా నచిరం స వినశ్యతి॥ 13-158-17(87495)
నరకం త్రింశతం ప్రాప్య స్వవిష్ఠాముపజీవతి।
బ్రహ్మస్వహారీ నరకాన్యాతనాశ్చానుభూయ తు।
మలేషు చ కృమిర్భూత్వా శ్వవిష్ఠాముపజీవతీ॥ 13-158-18(87496)
శ్వచర్యామతిమానం చ సఖిదారేషు విప్లవం।
తులయాధారయద్ధర్మో హ్యతిమానోఽతిరిచ్యతే॥ 13-158-19(87497)
ంలానం మాం వికలం పశ్య వివర్ణం హరిణం కృశం।
అతిమానేని మాం పశ్య పాపాం గతిముపాగతం॥ 13-158-20(87498)
అహం వై విపులే తాత కులే దనసమన్వితే।
పౌరాణే జన్మని విభో జ్ఞానవిజ్ఞానపారగః॥ 13-158-21(87499)
అభవం తత్ర జానానో హ్యేతాందోషాన్మదాత్సదా।
సంరబ్ధ ఏవ భూతానాం పృష్ఠమాంసమభక్షయం॥ 13-158-22(87500)
సోఽహం వై విదితః సర్వైర్దూరగో వనినో వనే।
సాధూనాం పరిభావేప్సుర్విప్రాణాం గర్వితో ధనైః।
ఇమామవస్థాం సంప్రాప్తః పశ్య కాలస్య పర్యయం॥ 13-158-23(87501)
ఆదీప్తమివ చైలాంతం భ్రమరైరివ చార్దితం।
ధావమానం సుసంరబ్దం ఫశ్య మాం రజసాఽన్వితం॥ 13-158-24(87502)
స్వాధ్యాయైస్తు మహాత్పాపం హరంతి గృహమేధినః।
దానైః పృథగ్విధైశ్చాపి విప్రజాత్యాం మనీషిణః॥ 13-158-25(87503)
తథా పాపకృతం విప్రమాశ్రమస్తం మహీపతే।
సర్వసంగవినిర్ముక్తం ఛందాంస్యుత్తారయంత్యుత॥ 13-158-26(87504)
అహం హి పాపయోన్యాం వై ప్రసూతః క్షత్రియర్షభ।
నిశ్చయం నాధిగచ్ఛామి కథం ముచ్యేయమిత్యుత॥ 13-158-27(87505)
జాతిస్మరత్వం చ మమ కేనచిత్పూర్వకర్మణా।
శుభనే యేన మోక్షం వై ప్రాప్తుమిచ్ఛాంయహం నృప॥ 13-158-28(87506)
త్వమిమం సంప్రపన్నాయ సంశయం బ్రూహి పృచ్ఛతే।
చండాలత్వాత్కథమహం ముచ్యేయమితి సత్తమ॥ 13-158-29(87507)
రాజోవాచ। 13-158-30x(7323)
చండాల ప్రతిజానీహి యేన మోక్షమవాప్స్యసి।
బ్రాహ్మణార్థే త్యజన్ప్రాణాన్గతిమిష్టామవాప్స్యసి॥ 13-158-30(87508)
దత్త్వా శరీరం క్రవ్యాద్భ్యో రణాగ్నౌ ద్విజహేతుకం।
హిత్వా ప్రాణాన్ప్రమోక్షస్తే నాన్యథా మోక్షమర్హసి॥ 13-158-31(87509)
భీష్మ ఉవాచ। 13-158-32x(7324)
ఇత్యుక్తః స తదా తేన బ్రహ్మస్వార్థే పరంతప।
హిత్వా రణముఖే ప్రాణాన్గతిమిష్టామవాప హ॥ 13-158-32(87510)
తస్మాద్రక్ష్యం త్వయా పుత్ర బ్రహ్మస్వం భరతర్షభ।
యదీచ్ఛసి మహాబాహో శాశ్వతీం గతిమాత్మనః॥ ॥ 13-158-33(87511)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి అష్టపంచాశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 158 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-158-4 రజఃసేవీ రజోగుంఠితః॥ 7-158-5 గోరజసా గోపరాగేణ ప్రచలత్యా ధేనోరూధసః సకాశాత్ప్రసరంత్యః క్షీరవిప్రుషోఽత్ర పరాగపర్యాయేణ రజఃపదేనోచ్యంతే। ధ్వస్తం వ్యాప్తం విప్రుణ్మాత్రేణాపి బ్రహ్మస్వేన దేహస్నిగ్ధత్వం మాభూదితి భావః॥ 7-158-6 రజః క్షీరం కర్తృ మార్గస్థవల్లీరూపం సోమముద్ధ్వంసయామాస నాశితవత్॥ 7-158-10 తా గావః పరైః పీతేన స్వపయసా తేషాం పుత్రపౌత్రాన్ పశూన్ దంపతీ చ జఘ్నుః సద్యోఽల్పాయుషశ్చక్రుః॥ 7-158-16 ఏనం బ్రహ్మస్వసృష్టం॥ 7-158-19 శ్వచర్యాం నీచసేవాం। అతిమానీ ఇతరద్వయాపేక్షయా అత్యంతం పాపీత్యర్థః। స్వస్వదారేషు విప్లవమితి ధ.పాఠః॥ 7-158-22 భూతానాముపరి సదా సంరబ్ద ఏవ కుపిత ఏవేత్యన్వయః॥ 7-158-24 భ్రమరైస్తీక్ష్ణతుండైరర్ద్యమానమివ చేలాంతవద్దహ్యమానమివ క్లిశ్యంతం మాం పశ్య। ఆదీప్తమివ చాలాతమితి థ.పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.